السيد عبد الحسين الطيب
190
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
واجب مىشود و مصارف حج هم به مقدار يك فرش و قالى در منزل يا لوازم تشريفات نميشود ، و اما جهاد مشروط بحضور امام و اجازه او و بسط يد او است از ائمه اطهار در دورهء بنى اميه و خلفاء و بنى عباس هيچگونه اقدامى در امر جهاد نداشتند ، و در دورهء غيبت هم واجب نيست و اما امر بمعروف و نهى از منكر مشروط بشرائطى است كه بايد فاعل و تارك علم بمعروفيت و منكريت داشته باشد و احتمال تأثير هم بدهد و ضرر و خطرى بر آمر و ناهى نداشته باشد . و بالجمله هيچكدام اينها امر مشكلى و حرجى ندارد . و اما اخلاقيات حسن و قبح او واضح و روشن است حتى بر آنكه متخلق باخلاق رذيله است اگر ديگرى اين صفت را داشته باشد بد ميداند خود ظلم مىكند اما اگر كسى به او ظلم كرد بد ميداند ، و ازاله اخلاق رذيله و تحليه بصفات حميده امر نفسى است به سهولت ميتوان انجام داد لذا ميفرمايد : وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ كه عبد اصنام و شمس و آتش و گاو و غير اينها نباشيد و مشرك نشويد و موحد باشيد و مثل نصارى كه سه خدا گفتند اب و ابن و روح القدس و يهود كه آدم و عزيز و خود را ابناء اللَّه دانستند نباشيد . مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ چيزى داخل در دين نكنيد و بدعت نگذاريد و چيزى از دين را منكر نشويد ، و در عبادات ريا و سمعه نباشد و تمام نظر به خدا باشد و بس . حُنَفاءَ حنيف تمايل و تحرى بدين مستقيم است و حنف بتحريك استقامت است و دين حنيف دين مستقيم است كه هيچ اعوجاجى در او نباشد ، و حنيفه سمحة سهلة مستقيمة المائلة عن الباطل الى الحق التي لا ضيق فيها . وَ يُقِيمُوا الصَّلاةَ برپا ميدارند نماز را يعنى امر شدهايد كه به پا داريد نماز را ، و اقامهء نماز به مجرد اتيان بفرائض نيست بلكه نگذاريد نماز از بين برود ، و ما در مجلد اول اوائل سوره بقره آيه 3 وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ بسط مفصلى در باب نماز و شرائط و آداب آن و معنى اقامه دادهايم احتياج بتكرار ندارد به آنجا مراجعه كنيد . وَ يُؤْتُوا الزَّكاةَ امر شدهايد باداء زكات كه به نه چيز تعلق ميگيرد غلات